Kıvam Limitleri (Atterberg Limitleri )-Plastik Limit (Yuvarlanma Limiti (PL)) Deneyi

Jeoloji deneyleri 28 Ekim, 11:44'de eklendi

Plastik limit, ıslak zeminin yoğrulma sırasında yüzeyinde çatlakların belirdiği andaki su içeriği olarak tanımlanır. Plastik formdan, gevşek-katı forma geçiş şartları içinde bulunan zeminin kıvamı plastik limit ile belirlenir.

Bir miktar zemin su ile yoğrularak çapları 3 mm, uzunlukları 10 cm kadar olan silindirler teşkil edilir. Bunlar, bir buzlu cam veya düz bir fayans üzerinde yuvarlanır. Böylece, kısmen suyunu kaybeden silindirler zeminin plastikliğinin azalması dolayısıyla artık harekette devam edemezler ve muhtelif parçalar halinde kırılmak üzere yarılırlar. Bu haldeki zeminin su muhtevasına plastik limit (yuvarlanma limiti) adı verilir.

Bu suretle zeminin henüz yuvarlanabildiği limit hali tayin edilmiş olur. Zayıf kil için bu limit, yaklaşık %25’e kadar, yağlı kil için % 30’a kadar, organik zeminler için de % 150’ ye kadar çıkar. Eğer zemin çubuğunun çapı 2 mm’ye düştüğü halde ufalanma meydana gelmiyorsa zeminin henüz plastik olduğu kabul edilerek, bir miktar daha kurutma yapılarak deney tekrarlanır. Görüldüğü gibi bu deney de oldukça sübjektif olup, sonuç deneyi yapan kişiye oldukça bağımlıdır.

Gerekli aletler

  • Metal veya cam kaplar
  • 0.01 gr duyarlıklı terazi
  • 110 (±5) °C sıcaklıkta bir etüv (fırın)
  • Geniş bir cam levha
  • mm çapında tel bir çubuk

Deneyin Yapılışı

Likit limit deneyi için hazırlanmış numuneden bir miktar alınır.

Numune cam levha üzerine konulup, avuç içi ile yuvarlamak suretiyle zemin çubukları haline getirilmeye çalışılır.

Zemin çubukları 3 mm çapında silindirik çubuklar haline gelmeden çatlamalar oluşursa, numune üzerine çok az miktarda damıtık su ilave edilerek yoğrulur ve 2. adımdaki işlem tekrarlanır.

Zemin çubukları 3 mm çapında silindirik çubuklar haline geldiğinde çatlamalar hala oluşmamışsa, numune parmaklar arasında yoğrularak havalandırılıp su içeriği azaltılarak 2. adımdaki işlem tekrarlanır

Yukarıdaki işlemler, zemin çubuklarının  3 mm çubuklar haline geldiğinde çatlamalar oluşuncaya kadar tekrarlanır. Zemin çubukları 3 mm çubuklar haline geldiğinde, çatlamalar ve kopmalar başladığı andaki zeminler, boş kütlesi (Mt) bilinen bir kap içerisinde tartılarak kütlesi (Mtw) kaydedilerek etüve koyulur. Bu şekilde en az üç deney yapılır.

Yaklaşık 24 saat kurutulan numuneler etüvden çıkarılıp tekrar tartılır. Kütlesi (Mtd) olarak kaydedilir.

Hesaplamalar

Numuneye ait plastik limit değeri;

Örnek

Yapılan bir deneyden elde edilen ölçümler aşağıdaki Çizelge`de görülmektedir. Bu ölçümlere göre zemine ait likit limiti verilen zemin numunesinin, plastik limit, plastisite indisi değerlerini hesaplayınız.

Çözüm

Kaynak: MEGEP, İNŞAAT TEKNOLOJİSİ ,ZEMİN DENEYLERİ

Yorumlar

Henüz hiç yorum yapılmamış.